Tak mogłaby wyglądać Wyspa Spichrzów w Elblągu

Rewelacyjne projekty architektów powstały kilka lat temu. To odpowiedź na konkurs ogłoszony przez Urząd Miasta w 2013 roku na zagospodarowanie przestrzenne tej części miasta, która obecnie straszy, a powinna być wizytówką. Nasze miasto zyskałoby zupełnie nową jakość. Tak mogłaby wyglądać Wyspa Spichrzów w Elblągu, ale czy będzie?

Koncepcja zagospodarowania przestrzennego poprzemysłowego terenu Wyspy Spichrzów znajdującego się w obrębie Starego Miasta w Elblągu została przygotowana przez kilka firm architektonicznych. Większość z tych projektów nie jest znana elblążanom.

Postanowiliśmy na naszych łamach opublikować najciekawsze projekty, stworzone przez rewelacyjnych architektów, które choć powstały, to nigdy miasto z tych pomysłów nie skorzystało. Wielka szkoda. Zresztą zobaczcie sami.

Wyspa Spichrzów według architektów z Plewisk

Oficina Designo to pierwsze biuro projektowe. Jak zaznaczają architekci, którzy przygotowali projekt, jego celem było zintegrowanie historycznych terenów rozdzielonych rzeką, tak by stanowiły jeden organizm miejski. To co prezentują projekty graficzne, sprawiłoby, że stara część miasta Elbląg zostałaby powiększona o tereny, które obecnie straszą swoim wyglądem, a które przed II wojną światową były istotną częścią Starego Miasta.

Zaproponowana forma zagospodarowania terenu ma swoje odniesienie w historycznych założeniach przestrzennych (fortyfikacji, bastionu i fosy miejskiej). Przyjęte rozwiązanie ma na celu podkreślenie historycznych i krajobrazowych walorów tego obszaru i jednoczesne aktywizowanie dziś niezagospodarowanych terenów.

wyspa-spichrzow-elblagProjekt obejmuje przestrzenne zagospodarowanie terenu, opracowanie struktury komunikacji ruchu kołowego, wyznaczenie ciągów rowerowych i pieszych, określenie funkcji, kubatury, formy obiektów architektonicznych oraz opracowanie terenów zieleni. Projekt jest próbą znalezienia właściwego kierunku w sposobie rewitalizacji Wyspy Spichrzów i jednoczesne odzyskanie historycznej tożsamości przestrzennej wyspy.

Oficina Designo, która przygotowała projekt zagospodarowania Wyspy Spichrzów, to pracownia architektoniczna, zajmująca się kompleksową obsługą projektową, z międzynarodowym doświadczeniem zdobytym m.in. w Mediolanie, Walencji i Hanowerze w renomowanych biurach projektowych. To pozwala firmie na nowatorskie i indywidualne podejście do każdego projektu.

Naszym najważniejszym celem jest by tworzona przez nas architektura odpowiadała oczekiwaniom inwestora pod względem estetycznym, funkcjonalnym i finansowym. – zaznaczają przedstawiciele Oficina Designo.

Koncepcja Wyspy Spichrzów AEC Krymow&Partners

Koncepcja z 2013 jest kolejną, w odpowiedzi na konkurs ogłoszony przez ówczesne władze naszego miasta. Projekt zakłada wprowadzenie do przestrzeni budynku podkreślającego funkcje wyspy w tkance miasta. Cały projekt, to w zasadzie jeden ogromny, przeszklony, nowoczesny budynek. Ciekawe rozwiązanie, bo starą część miasta moglibyśmy obserwować z miejsca dostosowanego do XXI wieku i na odwrót.

Jak informuje AEC Krymów&Partners – multifunkcyjny budynek wygeneruje dużą atrakcyjność danych przestrzeni, a otoczenie jego bujną roślinnością spowoduje bardzo pozytywny odbiór przez ludzi oraz stworzy bardzo atrakcyjną przestrzeń publiczną.

Zrzut ekranu 2017-02-21 o 20.31.54Budynek miałby zawierać będzie takie funkcje jak Kina, Centrum Konferencyjne, Hotel, Centrum Handlowe oraz Część mieszkalną. Pod budynkiem przywidziano wytworzenie wielopoziomowego parkingu, do którego można by było się dostać z głównej drogi przejazdowej. Droga ta prowadzi poprzez budynek. Komunikacja miejska ma swój przystanek również pod zadaszeniem, oraz jest bezpośrednio powiązana z placem głównym.

Przystań zlokalizowana na północy wyspy miałaby na celu zapropagować rozwój sportów wodnych, oraz dać możliwość wypożyczenia sprzętów wodnych ludności Elbląga. „Cała koncepcja jest niewątpliwie silnym elementem tkanki miasta, który wzmocni pozycję miasta w regionie północnym Polski.” podkreślali architekci którzy tworzyli projekt.

Zrzut ekranu 2017-02-21 o 20.31.59Idea Wyspy Spichrzów w Elblągu według „Glebowski Studio” z Warszawy

Idea koncepcji, u której podstaw leżą dwa główne założenia przewodnie projektu, w najwyższej mierze skupia swoja uwagę na potencjalnych mieszkańcach wyspy i jej okolic, zapewniając im bezpieczeństwo, wysoki komfort życia oraz szerokie zaplecze edukacyjno-kulturalne.

W sposób bezpośredni potwierdza to pierwsze z założeń, mówiące o symbiozie pomiędzy wyspą a centrum Elbląga, opartej na szerokiej gamie funkcji całkowicie komplementarnych i uzupełniających się względem siebie.

Nadanie wspomnianych funkcji z kolei wpływa na drugie z prezentowanych założeń przewodnich projektu, mianowicie na uatrakcyjnienie oraz intensyfikację rozwoju ekonomicznego i społecznego na wyspie, osiągniętego także poprzez wprowadzenie historycznego charakteru zabudowy śródmiejskiej, dawnej parcelacji ulic (zachowany bieg ulicy Warszawskiej i Szańcowej).

To ściśle określone proporcje oraz niepowtarzalna łączności funkcjonalna z przeciwległym brzegiem rzeki. Wszystko to z myślą o wymagającej percepcji człowieka, aby każde z wnętrz urbanistycznych, tworzących kontynuację zabudowy śródmiejskiej było odbierane w jak najbardziej przyjazny sposób.

Cztery linie zabudowy – każda dokładnie zaplanowana

wyspa-spichrzow-elblag9Pierwsza linia zabudowy, poczynając od najbliższego sąsiedztwa ze wschodnim brzegiem rzeki, to budynki handlowo – usługowe z możliwością płynnego wprowadzenia funkcji mieszkalno – hotelowej na kondygnacjach trzeciej i czwartej. Zwieńczenie kompozycyjne tej linii, biegnącej między rekreacyjnym nabrzeżem a głównym, handlowym pasażem tworzą klub wioślarski oraz przeciwległe Spa, poprzedzone parą rond, odpowiednio w południowej i północnej części wyspy.

W drugiej linii zabudowy, poprzedzonej bezpośrednio wyżej opisanym pasażem handlowym znajduje się powtórzenie handlowo – usługowej zabudowy, ubranej w tym razem w świeżą, nowatorską formę inspirowaną zabudową śródmiejską.

wyspa-spichrzow-elblag8Charakterystyczna, historyczna forma przeobrażona w nową myśl projektową, dała możliwość stworzenia interesujących pawilonów z wewnętrznymi dziedzińcami powyżej drugiej kondygnacji budynków. Tam też została przewidziana opcjonalna możliwość wprowadzenia funkcji biurowej. Dodatkowym atutem jest ograniczy dostęp komunikacji kołowej w rejonie deptaku do pojazdów mieszkańców, uprzywilejowanych oraz taksówek.

Atrakcyjna Wyspa Spichrzów

Kolejna, trzecia linia zabudowy znajduje się tuż za ulicą Warszawską, która stanowi główny ciąg komunikacji na wyspie, dostępny przede wszystkim dla komunikacji miejskiej oraz pojazdów prywatnych, których dogodne logistycznie miejsce postoju znajduje się zarówno wzdłuż jezdni jak i w formie wielopoziomowego parkingu, mieszczącego się w południowym zwieńczeniu ulicy. Funkcja handlowo – usługowa Warszawskiej sąsiaduje w linii długości z wąskim parkiem, wzbogaconym o atrakcyjne, miejscowe poszerzenia.

Ta strefa buforowa jest idealną propozycją oddzielenia funkcji mieszkaniowej, której stopień dostępności spada do przestrzeni pół publicznej. Rozwija się w tym miejscu zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna oraz jednorodzinna szeregowa. Zespół ten obsługują małe uliczki osiedlowe – ślepo zakończone sięgacze.

wyspa-spichrzow-elblag14Wieńczącą linię zabudowy tworzy ciąg budynków o funkcji edukacyjnej, sportowo – rekreacyjnej oraz kulturalnej. Przedszkole, szkoła podstawowa, gimnazjum oraz możliwość lokalizacji szkoły średniej są zsynchronizowane z bezpośrednim sąsiedztwem kompleksu boisk sportowych i miejscami ćwiczeń.

Tak ujednolicona infrastruktura to ergonomiczne rozwiązanie planistyczne jak również atrakcyjny teren rekreacyjny w centrum miasta, usprawniony jednocześnie bliskością zabudowy mieszkaniowej.

Wyspa Spichrzów – lewobrzeżna dzielnica Elbląga

Jest to obszar od wschodu ograniczony rzeką Elbląg, a od południa, zachodu i północy otoczony przez fosę miejską.

Pierwsze spichlerze na wyspie pojawiły się w końcu XIV wieku, po połączeniu jej z miastem dwoma mostami, a pierwszy i jedyny do XVIII wieku żuraw portowy zbudowano w roku 1364. Drewniane i kryte trzciną spichrze często były niszczone przez pożary, Konflikty elbląsko – gdańskie i elbląsko – krzyżackie kończyły się zniszczeniami na wyspie.

Oprócz spichlerzy na wyspie znajdowała się giełda kupiecka. Była w niej izba korcowa, w której przechowywano wzory miar oraz urzędował w niej, prowadzący rejestry, pisarz korcowy.

Do dzisiaj niewiele zachowało się z dawnej zabudowy Wyspy Spichrzów. Od wielu już lat władze miasta planują szereg inwestycji, mających przywrócić tę część miasta do dawnej świetności. Z tych planów powstały już nawet legendy.

Projekty, których nie zrealizowano

Trzy zaprezentowane powyżej projekty robią wrażenie. Bezsprzecznie, nasze miasto zyskałoby wiele, gdyby doszło do ich realizacji. Warto wspomnieć, że konkurs na zagospodarowanie Wyspy Spichrzów, ogłosiły władze miasta gdy Prezydentem był Grzegorz Nowaczyk, odwołany przez mieszkańców w referendum, o które zabiegała grupa elblążan, kierowana i najprawdopodobniej finansowana w znaczącym stopniu przez tajemnicze osoby, chcące przejąć władzę.

Czy projekty nadesłane do konkursu w sprawie zagospodarowania Wyspy Spichrzów, zostałyby zrealizowane, gdyby kadencję mógł dokończyć Grzegorz Nowaczyk? Tego nie wiadomo, ale skoro je ogłoszono, najprawdopodobniej wykonano by kolejny krok i być może dziś, Wyspa Spichrzów nie straszyłaby już swoim wyglądem.

Odwołanie prezydenta Grzegorza Nowaczyka było błędem

– Byłem tym, który wówczas był zaangażowany w kampanię referendalną. Ogromnie tego żałuję. Dopiero po latach takie fakty z kadencji Grzegorza Nowaczyka, wychodzą na światło dzienne. –  mówi współwydawca Express Elblag, Sebastian Bona-Kuchejda, który dodaje, że kluczowym błędem tamtych władz miasta, była podwyżka czynszów w mieszkaniach komunalnych.

– To przesądziło o odwołaniu prezydenta Nowaczyka, jednak dziś jestem przekonany, że kadencję powinien wówczas dokończyć. Być może w jej trakcie, prezydent wycofałby się z błędnych decyzji. Tak jak wspomniałem, ogromnie żałuję, że jako dziennikarz zaangażowałem się wtedy w kampanię referendalną z szaleńcami z grupy referendalnej. Kim ci ludzie są, przekonałem się dopiero dwa lata temu. – mówi Sebastian Bona-Kuchejda.

Na zdjęciu były prezydent Elbląga Grzegorz Nowaczyk
Na zdjęciu były prezydent Elbląga Grzegorz Nowaczyk

– Czasu się nie cofnie, ale chciałbym aby Pan Grzegorz Nowaczyk wiedział, że popełniłem wtedy błąd i niesłusznie wspierałem referendum. Kompromitująca znajomość i współpraca z innym kandydatem na prezydenta miasta, który chciał „naprawić Elbląg”, otworzyła mi szeroko oczy. Wtedy też zrozumiałem jacy to ludzie chcą przejąć władzę, jakich metod się dopuszczają, jak manipulowali elblążanami oraz jak perfidnie kłamali o kontrkandydatach aby ich zdyskredytować. – wyznaje współwydawca Express Elblag.

– Udając kogoś, kim nie są, wydaje im się, że mieszkańcy Elbląga „to kupią”. Otóż nie kupią. Współpraca z tym człowiekiem wyleczyła mnie totalnie z politykowania na łamach mediów i postrzegania naszego miasta w najczarniejszych barwach. Gdy odsunąłem się od oceniania polityków, a zająłem tworzeniem filmów, zrozumiałem, że Elbląg to wyjątkowo piękne miasto, które naprawdę potrafi zaprzeć dech. Szczególnie gdy patrzę na nie z góry, nagrywając filmy z drona. Jestem przekonany, że prędzej czy później, Wyspa Spichrzów będzie wizytówką naszego miasta. Dajmy tylko rządzić tym, których wybieramy. – dodaje Sebastian Bona-Kuchejda.

Pozostaje nadzieja, że obecne władze miasta powrócą do pomysłu rewitalizacji tego terenu i być może skorzystają z pomysłów architektów. Według nas, najlepsze projekty przygotowały dwie firmy – Oficina Designo z Plewisk i Glebowski Studio z Warszawy

Autor artykułu: Łukasz Nosarzewski

Komentarze